Wake-on-LAN instellen: bios, Proxmox en NAS

Met Wake-on-LAN (WoL) zet je een computer of server aan via het netwerk. Handig voor een homelab dat niet 24 uur per dag hoeft te draaien: je laat de server uit tot je hem nodig hebt, en dat scheelt stroomkosten. Het werkt alleen als drie dingen kloppen: de computer ondersteunt het, het staat aan in het bios en in het besturingssysteem, en het pakketje komt op het juiste netwerk aan. Hieronder loop je ze langs.

Hoe werkt het?

De netwerkkaart blijft ook als de computer uit staat een beetje stroom krijgen en luistert naar één speciaal pakketje: het magic packet. Daarin staat zes keer FF en daarna zestien keer het MAC-adres van de netwerkkaart. Het wordt als broadcast over het lokale netwerk gestuurd, meestal via UDP naar poort 9. Herkent de netwerkkaart zijn eigen MAC-adres, dan zet hij de computer aan.

Je hebt dus het MAC-adres nodig van de computer die je wilt wakker maken. Zie je alleen een lijst met apparaten? Zoek met MAC-adres opzoeken uit welke fabrikant erbij hoort. Op Linux zie je het eigen adres met ip link.

Stap 1: aanzetten in het bios of UEFI

Start de computer opnieuw en open het bios (vaak met Del of F2). Zoek een instelling met een naam als:

• Wake on LAN, Power On By PCI-E of Resume by LAN: zet aan.
• ErP of EuP Ready: zet uit. Staat dit aan, dan krijgt de netwerkkaart in stand-by geen stroom meer.

De namen verschillen per fabrikant. Een mini-pc of laptop heeft de optie soms niet, of alleen met de stekker erin.

Stap 2: aanzetten in het besturingssysteem

Linux. Kijk of de netwerkkaart WoL aan heeft. Vervang eno1 door de naam van jouw kaart (zie ip link):

sudo ethtool eno1 | grep Wake-on

Staat er Wake-on: g, dan is het goed (g betekent “magic packet”). Staat er d, dan staat het uit. Zet het aan met:

sudo ethtool -s eno1 wol g

Deze instelling verdwijnt na een herstart. Maak hem blijvend met NetworkManager:

nmcli connection show
sudo nmcli connection modify "Wired connection 1" 802-3-ethernet.wake-on-lan magic

Gebruik je geen NetworkManager, zet dan een ethtool-regel in een systemd-dienst of in je netwerkconfiguratie. Een dienst maak je met de systemd-service-generator.

Windows. Open Apparaatbeheer, kies je netwerkkaart en ga naar Energiebeheer. Zet Dit apparaat mag de computer uit slaapstand halen aan, en kies Alleen een magic packet mag de computer uit slaapstand halen. Bij de geavanceerde eigenschappen staat vaak ook Wake on Magic Packet: zet aan. Snel opstarten kan WoL vanuit “uit” in de weg zitten; zet dat uit als het niet werkt.

Proxmox. Proxmox is Linux, dus de stappen voor Linux gelden voor de netwerkkaart van de host. Bij de node kun je in recente versies ook een MAC-adres voor Wake-on-LAN invullen, zodat een andere node in je cluster hem kan wakker maken (pvenode wakeonlan). Zie ook Proxmox tips en tricks.

NAS. Bij Synology en QNAP vind je de optie in het beheer, bij de energie-instellingen. Zet hem daar aan.

Stap 3: het pakketje versturen

Het makkelijkst gaat het met onze Wake-on-LAN-tool: vul het MAC-adres in en je krijgt de opdracht voor Linux, Windows, Python en Home Assistant. Zelf kan het zo:

wakeonlan AA:BB:CC:DD:EE:FF
sudo etherwake -i eno1 AA:BB:CC:DD:EE:FF

Het eerste commando komt uit het pakket wakeonlan, het tweede uit etherwake. Zet je het in Home Assistant, dan krijg je een knop waarmee je je server vanaf je telefoon aanzet.

Van buiten je huis

Een magic packet is een broadcast en blijft in je eigen netwerk. Via internet werkt het dus niet rechtstreeks, en doorsturen van een poort naar de broadcast is niet verstandig. De nette oplossing: maak verbinding met je thuisnetwerk via een vpn en stuur het pakketje vanaf een apparaat dat altijd aan staat, zoals een Raspberry Pi. Hoe je dat opzet staat in WireGuard of Tailscale.

Heb je meerdere netwerken (VLAN’s)? Dan komt de broadcast niet over de grens. Stuur het pakketje dan vanaf een apparaat in hetzelfde netwerk als de computer die je wilt aanzetten.

Werkt het niet?

• Controleer het MAC-adres. Een server met meerdere netwerkkaarten luistert alleen op de kaart waar WoL aan staat.
• Is de computer echt uit? Een computer die in slaap staat of is gehiberneerd, reageert soms anders dan een computer die helemaal uit is. Test beide.
• Brandt het lampje aan de netwerkpoort als de computer uit is? Zo niet, dan krijgt de kaart geen stroom: kijk bij ErP in het bios.
• Wifi werkt bijna nooit voor WoL vanuit “uit”. Gebruik een kabel.
• Test eerst vanaf dezelfde switch, in hetzelfde netwerk, voordat je het via een vpn probeert.
• Na een stroomuitval moet een computer soms eerst één keer normaal worden opgestart voor WoL weer werkt.

Staat de server aan, dan kun je hem ook weer netjes laten slapen of uitzetten. Wake-on-LAN past goed bij een zuinige opzet: zie Zuinig en stil.