Schijven kiezen en gezond houden

Schijven gaan vroeg of laat stuk. Met de juiste keuze en controle weet je het vaak van tevoren, en verlies je niets.

Harde schijf, SSD of NVMe?

Harde schijf (HDD): veel ruimte voor weinig geld. Ideaal voor een NAS met foto’s, films en back-ups. Langzamer en met bewegende delen (geluid, stroom).
SSD: snel en stil, zuinig. Perfect voor je besturingssysteem, virtuele machines en databases. Duurder per terabyte.
NVMe: een SSD die direct op het moederbord past, nog sneller. Handig voor Proxmox, Docker en programma’s die veel schrijven.

Kies schijven voor een NAS

NAS-schijven (zoals de series van Western Digital, Seagate en Toshiba voor NAS) zijn gemaakt om dag en nacht te draaien en samen in een kast te zitten. Ze zijn de meerprijs meestal waard.
Let op SMR. Sommige goedkope schijven gebruiken SMR-technologie (overlappende sporen). Die zijn traag bij veel schrijven en kunnen problemen geven bij RAID of ZFS, vooral bij het herstellen. Kies voor een NAS een schijf met CMR. Kijk in de specificaties van de fabrikant; die vermelden het meestal.
Koop schijven niet allemaal tegelijk van dezelfde partij. Schijven uit één productiebatch kunnen kort na elkaar uitvallen. Spreid je aankopen als dat kan.
Grootte: grote schijven (16 TB en meer) bewaren veel op weinig ruimte, maar het herstellen na een storing duurt dagen. Bij vier schijven of meer is RAID 6 of RAIDZ2 verstandig.

Zie wat je bruikbaar overhoudt met onze RAID- en ZFS-calculator, en wat het aan stroom kost met de stroomkosten-calculator. Een harde schijf gebruikt ongeveer 5 tot 8 watt.

De gezondheid controleren met SMART

Schijven bewaken zichzelf met SMART. Installeer het gereedschap en lees het uit (vervang sda door je schijf):

sudo apt install smartmontools
sudo smartctl -H /dev/sda          # kort oordeel: PASSED of FAILED
sudo smartctl -a /dev/sda          # alle details
sudo smartctl -t short /dev/sda    # een korte test starten
sudo smartctl -t long /dev/sda     # een uitgebreide test (duurt uren)

Let vooral op deze waarden. Stijgen ze, dan is de schijf aan het afbreken en moet je hem vervangen:

Reallocated_Sector_Ct: sectoren die de schijf heeft vervangen.
Current_Pending_Sector en Offline_Uncorrectable: sectoren die niet meer leesbaar zijn.
Temperature_Celsius: houd de schijf onder de 50 graden, liefst rond de 30 tot 45.

In Proxmox zie je de SMART-waarden onder Server → Disks. TrueNAS en OpenMediaVault hebben een eigen scherm en kunnen je een melding sturen.

Bij RAID en ZFS

ZFS: bekijk de toestand met zpool status en laat maandelijks een controle van alle gegevens draaien met zpool scrub pool (vervang pool door de naam van je pool).
Linux-RAID (mdadm): kijk met cat /proc/mdstat of alles gezond is.

Als er een schijf stukgaat

Blijf rustig. Bij een spiegel of RAID 5/6 werkt je NAS gewoon door.
Controleer meteen of je back-up recent is, voordat je iets verandert.
Vervang de schijf zo snel mogelijk door een schijf van dezelfde of grotere grootte en laat het herstel draaien.
Haal geen tweede schijf uit het systeem terwijl het herstel bezig is.

Heb je een noodstroomvoorziening voor je NAS? Dat voorkomt beschadiging bij een stroomstoring. Bekijk hoe lang hij het volhoudt met onze UPS-looptijd-tool.