Raspberry Pi als server: SSH, vast IP en beveiliging
Zodra je Raspberry Pi draait, wil je dat hij altijd op dezelfde plek te vinden is en dat niemand er zomaar bij kan. Dit zijn de stappen om hem als betrouwbare server in te richten.
Een vast IP-adres
Een server moet altijd hetzelfde adres hebben, anders vind je hem niet terug. Er zijn twee manieren:
- De eenvoudigste: een reservering in je router. Zoek in je router naar “DHCP-reservering” of “vast IP-adres” en koppel het adres aan het MAC-adres van je Pi. De Pi zelf hoeft dan niets te weten.
- Instellen op de Pi zelf. Recente versies van Raspberry Pi OS gebruiken NetworkManager. Bekijk eerst hoe je verbinding heet, en pas hem aan (vervang naam en adressen door die van jou):
nmcli connection show sudo nmcli connection modify "Wired connection 1" ipv4.method manual ipv4.addresses 192.168.1.30/24 ipv4.gateway 192.168.1.1 ipv4.dns 192.168.1.1 sudo nmcli connection up "Wired connection 1"Kies een adres buiten het bereik dat je router zelf uitdeelt. Je verbinding kan na deze opdracht even wegvallen.
Inloggen met een sleutel in plaats van een wachtwoord
Een SSH-sleutel is veiliger dan een wachtwoord. Maak er op je eigen computer een (Mac, Linux of PowerShell op Windows):
ssh-keygen -t ed25519
Zet daarna de publieke sleutel op de Pi (Mac en Linux):
ssh-copy-id gebruiker@pi.local
Test dat inloggen nu zonder wachtwoord werkt. Pas daarna schakel je wachtwoordinlog uit, in een eigen bestand:
echo "PasswordAuthentication no" | sudo tee /etc/ssh/sshd_config.d/10-geen-wachtwoord.conf
sudo systemctl restart ssh
Houd een tweede terminal open terwijl je dit test, zodat je niet buitengesloten raakt.
Een firewall
sudo apt install ufw
sudo ufw allow OpenSSH
sudo ufw enable
Voeg later regels toe voor wat je installeert, bijvoorbeeld sudo ufw allow 80/tcp voor een webserver. Zie onze poortenlijst voor de gangbare poorten.
Automatische beveiligingsupdates
sudo apt install unattended-upgrades
sudo dpkg-reconfigure -plow unattended-upgrades
Kies Ja. Beveiligingsupdates worden dan vanzelf geïnstalleerd. Doe daarnaast een keer per maand een gewone update met sudo apt update && sudo apt full-upgrade.
Opstarten vanaf een SSD
Een SD-kaart slijt als je er veel naar schrijft. Een usb-ssd is sneller en betrouwbaarder. Kies in Raspberry Pi Imager de ssd als opslag en zet het besturingssysteem er direct op. Een Raspberry Pi 5 start standaard ook vanaf usb; bij een Pi 4 moet de opstartvolgorde soms worden aangepast via sudo raspi-config (Advanced Options → Boot Order). Met een extra kaartje kan een Pi 5 ook van een NVMe-ssd opstarten.
Wat zet je erop?
- Programma’s in containers: lees Docker installeren en Docker Compose.
- Pi-hole om reclame in je hele netwerk te blokkeren.
- Bestanden delen met Samba, met een usb-schijf eraan.
- Zet je kostbare gegevens in een back-up.