De Linux-commando’s die je het vaakst nodig hebt in de terminal, per taak geordend.
Rondkijken
| Waar ben ik? |
pwd |
| Bestanden en mappen tonen |
ls -lah |
| Naar een map gaan |
cd /pad/naar/map |
| Naar je thuismap gaan |
cd ~ |
| Een boomstructuur tonen |
tree -L 2 |
| Bestanden zoeken op naam |
find /pad -name "*.log" |
| Tekst zoeken in bestanden |
grep -rn "tekst" /pad |
| Het type van een bestand |
file bestand |
Bestanden beheren
| Een bestand kopiëren |
cp bron doel |
| Een map kopiëren |
cp -r map doel |
| Verplaatsen of hernoemen |
mv oud nieuw |
| Een map maken |
mkdir -p pad/naar/map |
| Een bestand verwijderen |
rm bestand |
| Een map verwijderen (let op!) |
rm -r map |
| Een bestand maken of de datum bijwerken |
touch bestand |
| Een snelkoppeling maken |
ln -s doel naam |
Bestanden lezen
| Een bestand tonen |
cat bestand |
| Per pagina lezen |
less bestand |
| De eerste 20 regels |
head -n 20 bestand |
| De laatste 20 regels |
tail -n 20 bestand |
| Een logboek live meelezen |
tail -f /var/log/syslog |
| Regels tellen |
wc -l bestand |
| Bewerken in de terminal |
nano bestand |
Rechten
| Uitvoerbaar maken |
chmod +x script.sh |
| Rechten instellen (eigenaar alles, rest lezen) |
chmod 644 bestand |
| De eigenaar wijzigen |
sudo chown gebruiker:groep bestand |
| Een hele map wijzigen |
sudo chown -R gebruiker:groep map |
| Wie ben ik en in welke groepen? |
id |
Systeem
| Hoe lang draait het systeem al? |
uptime |
| Geheugen gebruik |
free -h |
| Schijfruimte per schijf |
df -h |
| Grootte van mappen |
du -sh * | sort -h |
| Processen live bekijken |
top |
| Alle processen |
ps aux |
| Een proces stoppen |
kill PID |
| Een proces forceren te stoppen |
kill -9 PID |
| De kernel en versie |
uname -a |
| De Linux-distributie |
cat /etc/os-release |
| Herstarten |
sudo reboot |
| Uitzetten |
sudo poweroff |
Netwerk
| IP-adressen tonen |
ip -br a |
| De standaardroute |
ip route |
| Luisterende poorten tonen |
sudo ss -tulpn |
| Een computer pingen |
ping -c 4 1.1.1.1 |
| De weg naar een computer |
traceroute voorbeeld.nl |
| Een DNS-vraag stellen |
dig voorbeeld.nl |
| Een pagina ophalen |
curl -I https://voorbeeld.nl |
| Een bestand downloaden |
wget https://voorbeeld.nl/bestand.zip |
Pakketten (Debian en Ubuntu)
| Lijsten bijwerken |
sudo apt update |
| Alles bijwerken |
sudo apt full-upgrade |
| Een pakket installeren |
sudo apt install pakket |
| Een pakket verwijderen |
sudo apt remove pakket |
| Zoeken naar een pakket |
apt search woord |
| Ongebruikte pakketten opruimen |
sudo apt autoremove |
Archieven
| Een tar.gz maken |
tar -czf archief.tar.gz map |
| Een tar.gz uitpakken |
tar -xzf archief.tar.gz |
| Een zip uitpakken |
unzip bestand.zip |
| De inhoud van een archief tonen |
tar -tzf archief.tar.gz |
Handige trucs
| Het vorige commando herhalen met sudo |
sudo !! |
| De geschiedenis doorzoeken |
history | grep woord |
| Zoeken in de geschiedenis |
Ctrl + R |
| Een commando in de achtergrond laten draaien |
nohup commando > uit.log 2>&1 & |
| Uitvoer naar een bestand en het scherm |
commando | tee uitvoer.txt |
| Een taak plannen met cron |
crontab -e |
Goed om te weten
- Met de Tab-toets maak je namen af; met de pijltjes omhoog haal je eerdere commando’s terug.
- Wees voorzichtig met
rm -r en sudo: er is geen prullenbak.
- Meer: systemd, SSH, rsync.
Bronnen en bronvermelding
Dit overzicht is in eigen woorden samengesteld. Commando’s en opties veranderen per versie: controleer bij twijfel de officiële documentatie.